Create a free account to save & track your favourite knowledge.

Sign up

A note on Dharmartha's ongoing development:Dharmartha is currently in an active phase of content development. Our articles, references, descriptions, and other materials are being reviewed, expanded, and updated r…

Read this in
Aditya Hridayam

Surya

Aditya Hridayam

आदित्यहृदयम्

The hymn to the Sun taught by Agastya to Rama in the Ramayana — complete verse-by-verse text.
6 min
Deity
Surya
Tradition
Itihasa
Purpose
Victory, well-being
Source
Nitya Karm Pooja Prakash (Gita Press)

मूल पाठ

Sanskrit text

ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम्। रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम्

tato yuddhapariśrāntaṃ samare cintayā sthitam | rāvaṇaṃ cāgrato dṛṣṭvā yuddhāya samupasthitam

॥ १ ॥

दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम्। उपागम्याब्रवीद्रामम् अगस्त्यो भगवान् ऋषिः

daivataiś ca samāgamya draṣṭum abhyāgato raṇam | upāgamyābravīd rāmam agastyo bhagavān ṛṣiḥ

॥ २ ॥

राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम्। येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि

rāma rāma mahābāho śṛṇu guhyaṃ sanātanam | yena sarvān arīn vatsa samare vijayiṣyasi

॥ ३ ॥

आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम्। जयावहं जपेन्नित्यम् अक्षय्यं परमं शिवम्

ādityahṛdayaṃ puṇyaṃ sarvaśatruvināśanam | jayāvahaṃ japen nityam akṣayyaṃ paramaṃ śivam

॥ ४ ॥

सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम्। चिन्ताशोकप्रशमनम् आयुर्वर्धनमुत्तमम्

sarvamaṅgalamāṅgalyaṃ sarvapāpapraṇāśanam | cintāśokapraśamanam āyurvardhanam uttamam

॥ ५ ॥

रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम्। पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम्

raśmimantaṃ samudyantaṃ devāsuranamaskṛtam | pūjayasva vivasvantaṃ bhāskaraṃ bhuvaneśvaram

॥ ६ ॥

सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः। एष देवासुरगणाँल्लोकान् पाति गभस्तिभिः

sarvadevātmako hy eṣa tejasvī raśmibhāvanaḥ | eṣa devāsuragaṇāṃl lokān pāti gabhastibhiḥ

॥ ७ ॥

एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः। महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः

eṣa brahmā ca viṣṇuś ca śivaḥ skandaḥ prajāpatiḥ | mahendro dhanadaḥ kālo yamaḥ somo hy apāṃ patiḥ

॥ ८ ॥

पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः। वायुर्वह्निः प्रजाप्राणः ऋतुकर्ता प्रभाकरः

pitaro vasavaḥ sādhyā hy aśvinau maruto manuḥ | vāyur vahniḥ prajāprāṇaḥ ṛtukartā prabhākaraḥ

॥ ९ ॥

आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान्। सुवर्णसदृशो भानुः हिरण्यरेता दिवाकरः

ādityaḥ savitā sūryaḥ khagaḥ pūṣā gabhastimān | suvarṇasadṛśo bhānuḥ hiraṇyaretā divākaraḥ

॥ १० ॥

हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान्। तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्ताण्डकोंऽशुमान्

haridaśvaḥ sahasrārciḥ saptasaptir marīcimān | timironmathanaḥ śambhus tvaṣṭā mārtāṇḍako'ṃśumān

॥ ११ ॥

हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः। अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः

hiraṇyagarbhaḥ śiśiras tapano bhāskaro raviḥ | agnigarbho'diteḥ putraḥ śaṅkhaḥ śiśiranāśanaḥ

॥ १२ ॥

व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः। घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः

vyomanāthas tamobhedī ṛgyajuḥsāmapāragaḥ | ghanavṛṣṭir apāṃ mitro vindhyavīthīplavaṅgamaḥ

॥ १३ ॥

आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः। कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः

ātapī maṇḍalī mṛtyuḥ piṅgalaḥ sarvatāpanaḥ | kavir viśvo mahātejā raktaḥ sarvabhavodbhavaḥ

॥ १४ ॥

नक्षत्रग्रहताराणाम् अधिपो विश्वभावनः। तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते

nakṣatragrahatārāṇām adhipo viśvabhāvanaḥ | tejasām api tejasvī dvādaśātman namo'stu te

॥ १५ ॥

नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः। ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः

namaḥ pūrvāya giraye paścimāyādraye namaḥ | jyotirgaṇānāṃ pataye dinādhipataye namaḥ

॥ १६ ॥

जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः। नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः

jayāya jayabhadrāya haryaśvāya namo namaḥ | namo namaḥ sahasrāṃśo ādityāya namo namaḥ

॥ १७ ॥

नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः। नमः पद्मप्रबोधाय मार्ताण्डाय नमो नमः

nama ugrāya vīrāya sāraṅgāya namo namaḥ | namaḥ padmaprabodhāya mārtāṇḍāya namo namaḥ

॥ १८ ॥

ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे। भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः

brahmeśānācyuteśāya sūryāyādityavarcase | bhāsvate sarvabhakṣāya raudrāya vapuṣe namaḥ

॥ १९ ॥

तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने। कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः

tamoghnāya himaghnāya śatrughnāyāmitātmane | kṛtaghnaghnāya devāya jyotiṣāṃ pataye namaḥ

॥ २० ॥

तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे। नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे

taptacāmīkarābhāya vahnaye viśvakarmaṇe | namas tamo'bhinighnāya rucaye lokasākṣiṇe

॥ २१ ॥

नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः। पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः

nāśayaty eṣa vai bhūtaṃ tad eva sṛjati prabhuḥ | pāyaty eṣa tapaty eṣa varṣaty eṣa gabhastibhiḥ

॥ २२ ॥

एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः। एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम्

eṣa supteṣu jāgarti bhūteṣu pariniṣṭhitaḥ | eṣa evāgnihotraṃ ca phalaṃ caivāgnihotriṇām

॥ २३ ॥

वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च। यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः

vedāś ca kratavaś caiva kratūnāṃ phalam eva ca | yāni kṛtyāni lokeṣu sarva eṣa raviḥ prabhuḥ

॥ २४ ॥

एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च। कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव

enam āpatsu kṛcchreṣu kāntāreṣu bhayeṣu ca | kīrtayan puruṣaḥ kaścin nāvasīdati rāghava

॥ २५ ॥

पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम्। एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि

pūjayasvainam ekāgro devadevaṃ jagatpatim | etat triguṇitaṃ japtvā yuddheṣu vijayiṣyasi

॥ २६ ॥

अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि। एवमुक्त्वा तदागस्त्यो जगाम च यथागतम्

asmin kṣaṇe mahābāho rāvaṇaṃ tvaṃ vadhiṣyasi | evam uktvā tadāgastyo jagāma ca yathāgatam

॥ २७ ॥

एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत्तदा। धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान्

etac chrutvā mahātejā naṣṭaśoko'bhavat tadā | dhārayām āsa suprīto rāghavaḥ prayatātmavān

॥ २८ ॥

आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान्। त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान्

ādityaṃ prekṣya japtvā tu paraṃ harṣam avāptavān | trirācamya śucir bhūtvā dhanurādāya vīryavān

॥ २९ ॥

रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत्। सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत्

rāvaṇaṃ prekṣya hṛṣṭātmā yuddhāya samupāgamat | sarvayatnena mahatā vadhe tasya dhṛto'bhavat

॥ ३० ॥

अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः। निशिचरपतिसंक्षयं विदित्वा सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति

atha ravir avadan nirīkṣya rāmaṃ muditamanāḥ paramaṃ prahṛṣyamāṇaḥ | niśicarapatisaṃkṣayaṃ viditvā suragaṇamadhyagato vacas tvareti

॥ ३१ ॥

Aditya Hridayam — recitation

Coming soon

अर्थ

Meaning
This sacred Aditya Hridayam destroys all enemies, bestows victory, is imperishable and supremely auspicious. It is the most auspicious of all, dissolving every sin, calming worry and grief, and prolonging life. Worship the radiant, rising Sun, Vivasvan, saluted by gods and asuras, lord of the worlds. He is the Self of all the gods, luminous, the source of rays, protecting all worlds and beings with his beams. Salutations again and again to the victorious, thousand-rayed Aditya.

संदर्भ

Context
Taught by the sage Agastya to Rama before his battle with Ravana (Valmiki Ramayana, Yuddha Kanda). Principal verses; text as given in Nitya Karm Pooja Prakash.

Sources & References

Source / TraditionNitya Karm Pooja Prakash (Gita Press)
Scriptural ReferencesValmiki Ramayana, Yuddha Kanda 105
Editorial NoteComplete text — all 31 verses of the Aditya Hridayam (Valmiki Ramayana, Yuddha Kanda, Sarga 105).

Dharmartha presents traditional knowledge with respect for its sources. Practices vary by lineage and region; this material does not assert exclusive or universal authority.

Spot an error or have a suggestion?

Help us keep this accurate — report a mistake or suggest content for this page.

Report an issue / Suggest a change

Your notes

Private reflections you can revisit anytime.

Sign in to take and save personal notes on this page. Sign in

Questions & Discussions

Ask a question or start a discussion about this page.

  • No questions or discussions yet — be the first.